Een licht in de stad: de waarde van een zichtbare kerk

Van de buitenkant lijkt het kerkgebouw van de gemeente op een winkelpand. Maar de Bijbelteksten, het kruis en de tekst op de muur maken duidelijk: hier huist een christelijke gemeente.

Met een delegatie van Stichting IRS bezocht ik Salobreña, een badplaats aan de Middellandse Zee, niet ver van Málaga. Hier werken ds. Manuel López en zijn vrouw Alba aan de opbouw van een jonge gemeente, waarbij IRS ondersteuning biedt voor het evangelisatiewerk. Ds. López is predikant van een reformatorische gemeente in Almuñécar van ongeveer veertig leden; vanuit deze gemeente wordt de nieuwe gemeente in Salobreña opgebouwd.

Dat is bijzonder in een land dat van oudsher sterk rooms-katholiek is. Hoewel veel Spanjaarden zichzelf nog rooms-katholiek noemen, neemt de kerkelijke betrokkenheid af. Toch blijven religieuze tradities diep verankerd in de samenleving. Ds. López vertelde over de processies rond Pasen. Dan loopt de hele stad uit. Ook mensen die nauwelijks betrokken zijn bij de kerk doen mee.

Voor een Spanjaard is de drempel naar een reformatorische gemeente echter hoog. Wie zich aansluit bij een protestantse gemeente, vervreemdt zich in zekere zin van zijn Spaanse wortels. Voor velen voelt het alsof zij afscheid nemen van een belangrijk deel van hun culturele en familiale identiteit. In zijn eigen gemeente blijft deze spanning voelbaar: het vergt veel onderwijs om het samen gemeente-zijn vorm te geven.

Proberen en verwachten

Ds. López zoekt onvermoeibaar naar nieuwe manieren om aan te sluiten bij de lokale bevolking om daar het Evangelie te brengen.

Zoals hij zelf zei: "We proberen van alles. En als iets mislukt, geeft dat niet. Dan proberen we iets anders."

Die houding zie je terug in de praktijk. De gemeente organiseert sportkampen voor kinderen in Salobreña. Door middel van sport en allerlei andere activiteiten horen kinderen het Evangelie. Werk dat vrucht draagt. Langzaam ontstaat er een gemeente.

Ds. López vertelde dat er inmiddels op zondag ongeveer veertien mensen samenkomen: tien volwassenen en vier kinderen. Het zijn geen grote aantallen. Maar in een omgeving waar nauwelijks reformatorische gemeenten zijn, is het bijzonder om te zien hoe de Heere Zijn kerk bouwt.

Gevonden

Tijdens ons bezoek mocht ik in Salobreña een Bijbelstudie leiden over de bekende gelijkenis van de verloren zoon. Samen spraken we door over de onbegrijpelijke liefde van de Vader voor verloren zonen en dochters.

Het ontroerde mij om te horen hoe de aanwezigen zich herkenden in het verhaal van de verloren zoon. Tegelijk hoorde ik hun bewogenheid met mensen die zonder de Heere Jezus leven. Een van de aanwezige vrouwen stelde een vraag die mij bijbleef: hoe laat je de liefde van de Vader zien aan iemand die niet weet wat het is om het Vaderhuis te missen? Als de secularisatie zover is doorgedrongen dat zelfs het gemis afwezig is, als er geen vraag is, waarop is het Evangelie dan het antwoord?

Het was bijzonder om deze thema's te bespreken rond een open Bijbel. Juist in die context vertelde Sandra haar verhaal. Ze was pas kort in Salobreña komen wonen, liep langs het gebouw, zag dat hier een kerk was en stapte naar binnen. Zo eenvoudig kan de Heere soms middelen gebruiken.

Cubaanse christenen in Spanje

Tijdens de visitatiereis ontmoette ik ook de Cubaanse predikant Ariel met wie ds. López samenwerkt. Net als vele andere Cubanen keerde hij vanwege de enorme inflatie terug naar het land van zijn voorouders. In Cuba diende hij een presbyteriaanse gemeente. Nu verzamelt hij de Cubaanse gemeenschap rond Gods Woord in Spanje.

Zijn omstandigheden zijn niet gemakkelijk. Hij ontvangt geen traktement en werkt twaalf uur per dag als afwasser in een restaurant om in zijn levensonderhoud te voorzien. Een moeilijkheid is dat Spanjaarden niet gewend zijn om geld te geven aan de kerk. Toch dient hij daarnaast een kleine gemeente met grote liefde en bewogenheid.

Ik vond het indrukwekkend om te zien hoe hij zich inzet voor de mensen die aan zijn zorg zijn toevertrouwd, maar ook voor hen die nog buiten de kerk staan. De Cubaanse christenen blijken een bijzondere zegen te zijn voor de kerk in Spanje.

Drie lessen uit Zuid-Spanje

Tijdens deze visitatiereis heb ik een aantal lessen meegenomen.

Dankbaarheid voor de kerk in Nederland

Toen ds. López en ds. Ariel mij vroegen naar de gemeente die ik mag dienen, merkte ik dat ik bijna aarzelde om te vertellen hoe het kerkelijke leven er bij ons uitziet. Zij kunnen zich nauwelijks voorstellen dat op zondag honderden mensen van alle generaties samenkomen rondom de verkondiging van Gods Woord.

Ik realiseerde mij opnieuw hoe bijzonder het is wanneer op zondag de gemeente samenkomt. Elke oudere, jongere en elk kind dat de drempel van de kerk overstapt, is een wonder van Gods genade. Wat voor ons soms vanzelfsprekend lijkt, blijkt dat in internationaal perspectief allerminst te zijn.

Missionaire drang

Evangelisatie is in Spanje niet iets van enkele liefhebbers. Het zit werkelijk in het DNA van de gemeente om naar buiten gericht te zijn. Niet alleen de deur van het kerkgebouw in Salobreña staat open, ook ds. López gaat er regelmatig op uit om mensen bekend te maken met het Evangelie.

Ik zag dat ook terug in de manier waarop ze iemand die voor het eerst aanwezig is ontvangen. Ze kreeg ruimte om haar verhaal te vertellen. Telefoonnummers werden uitgewisseld en als vanzelf werd zij opgenomen in de groep. Je merkte aan alles dat men eraan gewend is dat er nieuwe gezichten binnenkomen.

Natuurlijk realiseer ik mij dat dit in een kleine gemeente gemakkelijker is dan in een grote gemeente. Toch bleef de vraag bij mij hangen: hoe kunnen wij die houding opnemen in ons DNA?

Gelovig ontspannen

Ds. López is fulltime predikant van twee kleine gemeenten wat hem ruimte geeft om missionair te arbeiden. Op een terras, op straat of op de markt: voortdurend zoekt hij het contact met mensen om hem heen.

Achter die gesprekken ligt een diepe overtuiging. Mensen zijn op weg naar de eeuwigheid en hebben het Evangelie nodig. Alleen het geloof in de Heere Jezus Christus maakt zalig. Hij deed dat niet op krampachtige wijze. Er is het diepe besef dat uiteindelijk alleen de Heere harten kan openen. Dat maakt gelovig ontspannen.

“Probeer het” zo zegt hij geregeld. Een kinderkamp, een nieuwe locatie, straatevangelisatie, soms wordt het verrassend gezegend, soms valt het naar de mens gesproken tegen. Maar probeer het. En heb veel verwachting van de Heere Jezus en Zijn Woord.

In dat geloof vonden we elkaar, over landsgrenzen heen. De Heere werkt!

Ds. P.D. Teeuw

(Dit artikel is eerder verschenen in De Waarheidsvriend van 18 juni)